ιστορία της οικογένειας: Engels «η καταγωγή της οικογένειας»

2 Νοέ.

Το έργο του Bachofen έχει μια σημαντική ερμηνευτική αδυναμία. Ο Englels χωρίς να αμφισβητεί κανένα από τα στοιχεία που παραθέτει θεωρεί πως η απόδοση στις μεταβολές των θρησκευτικών παραστάσεων δεν είναι δυνατόν να εξηγήσει τη μετάβαση από το μητρικό στο πατρικό δίκαιο. Κι ενώ ο Morgan εξηγεί αυτή τη μετάβαση με αναφορά στην εξέλιξη των συστημάτων συγγένειας, ο Engels τοποθετεί αυτήν τη μετάβαση όχι στα κεφάλια των ανθρώπων ως ιδέες και προϊόντα σκέψης αλλά ως εξέλιξη των πραγματικών, υλικών όρων ζωής των ανθρώπων.

Ο Engels δεν απομακρύνθηκε πολύ από τις διατυπώσεις του Morgan, διατήρησε τα στάδια εξέλιξης της ανθρωπότητας κι επιχειρεί να συμπληρώσεις τις ερμηνείες του Morgan για την εξέλιξη της οικογένειας. Για τον Engels το καθοριστικό στοιχείο που οδήγησε στην καθιέρωση της μονογαμικής οικογένειας δεν ήταν ούτε η αλλαγή των θρησκευτικών παραστάσεων αλλά ούτε και η επιβολή διαφόρων ταμπού κατεύθυνσης της σεξουαλικής δραστηριότητας αλλά η αύξηση της παραγωγής ως αποτέλεσμα νέων πηγών απόκτησης τροφής.

Συγκεκριμένα, οι νέες πηγές απόκτησης τροφής (εξημέρωση κοπαδιών) δημιουργούν ένα πλεόνασμα κι ένα ερώτημα για τον κάτοχο αυτού του πλούτου. Το μερίδιο αυτού του πλούτου ανήκει στον άνδρα ο οποίος είναι επιφορτισμένος με εργασίες εκτός του οίκου. Σύμφωνα με το σύστημα των γενών, ο πλούτος περνούσε στο γένος. Σε περίπτωση θανάτου από τους κληρονόμους του αποκλείονταν τα παιδιά του τα οποία ανήκαν στο γένος της μητέρας τους (μητρική γραμμή). Η ζευγαρωτή οικογένεια βάζει δίπλα στη νόμιμη μητέρα τον νόμιμο πατέρα και η επιβολή της υποχρεωτικής μονογαμίας για τη γυναίκα εξασφαλίζει πως είναι ο βέβαιος πατέρας των παιδιών που θα γεννηθούν. Στο βαθμό που τα πλούτη μεγαλώνουν η θέση του άνδρα ενισχύεται. Η γραμμή του γένους σπάει, ο πλούτος περνά στα νόμιμα παιδιά, οι απαγορεύσεις έρχονται να το νομιμοποιήσουν. Η μετάβαση στην πλήρη ατομική ιδιοκτησία συντελείται σιγά-σιγά και παράλληλα με τη μετάβαση από το ζευγαρωτό γάμο στη μονογαμία. Η οικογένεια μετατρέπεται σε οικονομική μονάδα στην κοινωνία. Κατά τον Engels η ανατροπή της μητρικής γραμμής αποτελεί την κοσμοϊστορική ήττα του γυναικείου φύλου.

Το γένος παύει να αποτελεί μορφή οργάνωσης της κοινωνίας και περνάμε στην πολιτική-κρατική μορφή οργάνωσης η οποία, σύμφωνα με τον Engels, δεν έχει να κάνει μόνο με την εμφάνιση της ατομικής ιδιοκτησίας αλλά και το νέο καταμερισμό εργασίας και την εμφάνιση τάξεων. Η δουλεία ανάγεται σε σπουδαία μορφή πλούτου, η κοινωνία διασπάται σε ελεύθερους και δούλους, πλούσιους και εκμεταλλευόμενους, δημιουργώντας κοινωνικές αντιθέσεις που ήταν δύσκολο να γεφυρωθούν. Το κράτος εμφανίζεται σαν συμφιλιωτής αυτών των αντιθέσεων, τοποθετείται φαινομενικά πάνω από τις τάξεις ουσιαστικά για να διατηρήσει τον ταξικό διαχωρισμό προς όφελος των ελεύθερων πολιτών.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: