κοινωνιοψυχολογία της οικογένειας: εισαγωγή

24 Οκτ.

Δύο είναι οι βασικοί άξονες τους μαθήματος. Ο ένας παρουσιάζει κοινωνιολογικές προσεγγίσεις της οικογένειας. Οι κλασικοί κοινωνιολογικοί ορισμοί παρουσιάζουν την οικογένεια ως μια κοινωνική ομάδα που περιλαμβάνει ενήλικους των δύο φύλων που έχουν μια κοινά αποδεκτή σεξουαλική σχέση κι ένα ή περισσότερα παιδιά (Murdoch, 1968; Parsons, 1959, 1977). Συνήθως όταν μιλάμε για την οικογένεια τείνουμε να σκεφτόμαστε την συμβατική οικογένεια ενώ τα εγχειρίδια ψυχολογίας και κοινωνιολογίας έχουν σαν δεδομένο αυτόν τον τύπο οικογένειας. Άλλες μορφές συμβίωσης τείνουν να θεωρούνται αποκλίσεις από το πρότυπο και συχνά ενοχοποιούνται για σειρά μη κοινωνικά αποδεκτών συμπεριφορών ή προβλημάτων. Η ιστορική ανάλυση της οικογένειας και των μορφών κοινωνικής συμβίωσης αναδεικνύει πως κάθε άλλο παρά διαχρονικός είναι ο τύπος της συμβατικής οικογένειας. Αποδεικνύεται πως η μορφή της κοινωνικής συμβίωσης και τα χαρακτηριστικά που αυτή παίρνει σχετίζονται με τον τρόπο παραγωγής μιας κοινωνίας. Για παράδειγμα, όταν στην προβιομηχανική εποχή η οικογένεια αποτελούσε βασική παραγωγική μονάδα, η εκτεταμένη οικογένεια που αποτελούνταν από δίκτυο συγγενών αποτελούσε την κυρίαρχη μορφή συμβίωσης. Στη βιομηχανική εποχή, η καθιέρωση της μισθωτής εργασίας ευνοεί την ανάπτυξη της ολιγομελούς πυρηνικής οικογένειας. Τα βασικά χαρακτηριστικά τα σύγχρονης οικογένειας είναι η εξάρτησή της από το κράτος (νομοθεσία, Κράτος Πρόνοιας), η ανεξαρτητοποίησή της από το δίκτυο των συγγενών και των γειτόνων και η ανεξαρτητοποίηση των μελών της οικογένειας από την ίδια την οικογένεια. Η σχέση της οικογένειας και του Κράτους Πρόνοιας είναι ιδιαίτερα σημαντική και η ελληνική περίπτωση παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Ο άλλος άξονας αποτελεί την ψυχολογική προσέγγιση της οικογένειας. Ενώ η κοινωνιολογία μελετά την οικογένεια σαν δομή η ψυχολογία μελετά πως διαμορφώνονται οι σχέσεις ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας. Ένα σημαντικό κομμάτι σε αυτή την ανάλυση αποτελούν τα χαρακτηριστικά των μελών που αποτελούν μια οικογένεια ως προς το ρόλο τους (μητέρα, πατέρας, παιδιά) αλλά και ως προς την ηλικία και το φύλο τους. Τα στερεότυπα για τα δύο φύλα και πως αυτά αλλάζουν διαχρονικά ανάλογα με το πώς εξελίσσεται η κοινωνία (γυναικεία εργασία, σημασία της εκπαίδευσης, οικονομικές συνθήκες). Σημαντικό ρόλο παίζουν τα κινήματα που αναπτύσσονται (π.χ. φεμινισμός). Ένα άλλο κομμάτι που αφορά την ψυχολογία της οικογένειας είναι αυτό της αντίληψης της οικογένειας από τα ίδια τα μέλη της. Αυτό εξετάζει πως τα μέλη της οικογένειας χαράσσουν τα όριά τους μέσα στην οικογένεια αλλά και πως οριοθετούνται με τους χώρους εκτός οικογένειας. Σύμφωνα με τη συστημική θεωρία, μπορεί να κατηγοριοποιήσει κανείς μια οικογένεια σε διαφορετικούς τύπους ανάλογα με το είδος των ορίων που παρατηρεί. Κάθε είδος ορίων συνδυάζεται με διαφοροποιήσεις στις σχέσεις ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας αλλά και στη σχέση της οικογένειας με το εξωτερικό περιβάλλον.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: